When no law protected women from sexual harassment at work, the Supreme Court did not wait for Parliament — it used Articles 14, 19(1)(g), and 21 together with international conventions to create binding guidelines of its own. This case shows fundamental rights being enforced by judicial guidelines where legislation is silent.
పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపుల నుండి మహిళలను రక్షించే చట్టం ఏదీ లేనప్పుడు, పార్లమెంట్ కోసం సుప్రీంకోర్టు వేచి చూడలేదు — ఆర్టికల్స్ 14, 19(1)(g), 21లను అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలతో కలిపి ఉపయోగించి, తనదైన బైండింగ్ గైడ్లైన్లను రూపొందించింది. చట్టం మౌనంగా ఉన్నప్పుడు, జ్యుడీషియల్ గైడ్లైన్ల ద్వారా ప్రాథమిక హక్కులు ఎలా అమలవుతాయో ఈ కేసు చూపిస్తుంది.
| Court | Supreme Court of India |
| Bench | J.S. Verma, C.J., Sujata V. Manohar and B.N. Kirpal, JJ. |
| Year | 1997 — AIR 1997 SC 3011 |
| Cited in | Right to Equality and Freedom, Article 21 |
Bhanwari Devi was a grassroots social worker employed under the Rajasthan government's Women's Development Programme. As part of her job, she worked to stop child marriages in her village. In 1992, in retaliation for trying to prevent a child marriage in an influential family, she was gang-raped by men from that family. When the matter went to trial, the accused were acquitted, and it became clear that Indian law had no specific mechanism to protect working women from sexual harassment or violence connected to their work, or to hold employers accountable for a safe workplace. Vishaka and other women's rights organisations filed a public interest litigation in the Supreme Court, not to reopen Bhanwari Devi's criminal case, but to seek a broader remedy: the enforcement of working women's fundamental rights through guidelines addressing sexual harassment at the workplace, since Parliament had not legislated on the subject.
భన్వరీ దేవి రాజస్థాన్ ప్రభుత్వ మహిళా అభివృద్ధి కార్యక్రమం కింద పనిచేసే గ్రామీణ సామాజిక కార్యకర్త. తన ఉద్యోగంలో భాగంగా, తన గ్రామంలో బాల్య వివాహాలను ఆపడానికి ఆమె పనిచేసేది. 1992లో, ఒక ప్రభావవంతమైన కుటుంబంలో బాల్య వివాహాన్ని ఆపడానికి ప్రయత్నించినందుకు ప్రతీకారంగా, ఆ కుటుంబానికి చెందిన పురుషులు ఆమెపై సామూహిక అత్యాచారం చేశారు. విచారణకు వెళ్లినప్పుడు, నిందితులు నిర్దోషులుగా విడుదలయ్యారు, పనిచేసే మహిళలను లైంగిక వేధింపుల నుండి, పనితో సంబంధం ఉన్న హింస నుండి రక్షించడానికి, సురక్షితమైన పని ప్రదేశానికి యజమానులను జవాబుదారీగా చేయడానికి భారతీయ చట్టంలో ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఏదీ లేదని స్పష్టమైంది. విశాఖ, ఇతర మహిళా హక్కుల సంస్థలు సుప్రీంకోర్టులో ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం దాఖలు చేశాయి — భన్వరీ దేవి క్రిమినల్ కేసును తిరిగి తెరవడానికి కాదు, పార్లమెంట్ ఈ అంశంపై చట్టం చేయనందున, పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపులను ఎదుర్కొనే గైడ్లైన్ల ద్వారా పనిచేసే మహిళల ప్రాథమిక హక్కులను అమలు చేయాలని కోరుతూ.
i. Does sexual harassment at the workplace violate a working woman's fundamental rights under the Constitution?
ii. In the absence of any legislation on the subject, can the Supreme Court itself lay down binding guidelines to fill the gap, and if so, on what legal basis?
i. పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపులు, పనిచేసే మహిళ రాజ్యాంగ ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘిస్తాయా?
ii. ఈ అంశంపై ఎలాంటి చట్టం లేనప్పుడు, ఆ లోటును పూరించడానికి సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా బైండింగ్ గైడ్లైన్లను నిర్దేశించగలదా, అయితే ఏ చట్టపరమైన ఆధారంపై?
- The Court held that sexual harassment at the workplace directly violates a woman's fundamental rights under Article 14 and Article 15 (equality and non-discrimination), her right under Article 19(1)(g) to practise any profession or carry on any occupation, and her right under Article 21 to life and personal liberty, which includes the right to live with dignity.
- పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపులు, మహిళ ఆర్టికల్ 14, ఆర్టికల్ 15 (సమానత్వం, వివక్ష రహితం) కింద ప్రాథమిక హక్కులను, ఆర్టికల్ 19(1)(g) కింద ఏదైనా వృత్తిని అభ్యసించే, ఏదైనా వ్యాపారం చేసుకునే హక్కును, ఆర్టికల్ 21 కింద జీవించే, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ హక్కును — ఇందులో గౌరవంగా జీవించే హక్కు కూడా ఉంటుంది — నేరుగా ఉల్లంఘిస్తాయని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.
- Since no domestic legislation existed, the Court turned to Articles 51(c) and 253 of the Constitution, which allow India's international treaty obligations to inform the interpretation of fundamental rights. It relied on the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women (CEDAW), which India had ratified, as a legitimate source for shaping the content of the constitutional guarantee of gender equality at work.
- దేశీయ చట్టం ఏదీ లేనందున, భారత అంతర్జాతీయ ఒప్పంద బాధ్యతలు ప్రాథమిక హక్కుల వ్యాఖ్యానానికి దోహదపడేలా అనుమతించే రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 51(c), 253లను కోర్టు ఆశ్రయించింది. భారతదేశం ఆమోదించిన CEDAW (మహిళలపై అన్ని రకాల వివక్షల నిర్మూలన ఒప్పందం)పై ఆధారపడి, పని ప్రదేశంలో లింగ సమానత్వానికి రాజ్యాంగ హామీ కంటెంట్ను రూపొందించడానికి దీన్ని చెల్లుబాటు అయ్యే మూలంగా ఉపయోగించింది.
- Invoking its power under Article 32 (the right to constitutional remedies) and Article 141 (its decisions being binding law), the Court declared that, until Parliament enacted a specific law, the guidelines it was laying down — the "Vishaka Guidelines" — would have the force of law under Article 141, binding on every employer in the country.
- ఆర్టికల్ 32 (రాజ్యాంగ పరిష్కారాల హక్కు), ఆర్టికల్ 141 (దాని తీర్పులు చట్టంగా బైండింగ్ కావడం) కింద తన అధికారాన్ని ఉపయోగించి, పార్లమెంట్ ప్రత్యేక చట్టం చేసేవరకు, తాను నిర్దేశిస్తున్న గైడ్లైన్లు — "విశాఖ గైడ్లైన్స్" — ఆర్టికల్ 141 కింద చట్టంగా బలం కలిగి, దేశంలోని ప్రతి యజమానిపై బైండింగ్గా ఉంటాయని కోర్టు ప్రకటించింది.
- The Guidelines themselves required every employer to prevent and deter sexual harassment, to set up a Complaints Committee (headed by a woman, with an outside third-party member) to address complaints, and to treat sexual harassment as misconduct under service rules — creating, for the first time in India, an accountable institutional mechanism inside every workplace.
- ఈ గైడ్లైన్స్ ప్రతి యజమాని లైంగిక వేధింపులను నివారించాలని, నిరోధించాలని, ఫిర్యాదులను పరిష్కరించడానికి ఒక కంప్లైంట్స్ కమిటీని (మహిళ నేతృత్వంలో, బయటి మూడో పక్షం సభ్యురాలితో) ఏర్పాటు చేయాలని, సర్వీస్ రూల్స్ కింద లైంగిక వేధింపులను దుష్ప్రవర్తనగా పరిగణించాలని కోరాయి — భారతదేశంలో మొదటిసారిగా, ప్రతి పని ప్రదేశంలో జవాబుదారీ సంస్థాగత వ్యవస్థను సృష్టించాయి.
The Supreme Court held that sexual harassment at the workplace violates Articles 14, 15, 19(1)(g), and 21 of the Constitution, and laid down the Vishaka Guidelines as binding law under Article 141, to remain in force until Parliament enacted specific legislation.
పని ప్రదేశంలో లైంగిక వేధింపులు రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 14, 15, 19(1)(g), 21లను ఉల్లంఘిస్తాయని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది, పార్లమెంట్ ప్రత్యేక చట్టం చేసేవరకు అమల్లో ఉండేలా, ఆర్టికల్ 141 కింద బైండింగ్ చట్టంగా విశాఖ గైడ్లైన్స్ను నిర్దేశించింది.
Vishaka v. State of Rajasthan is a landmark example of the judiciary filling a legislative vacuum to protect fundamental rights, and of international conventions shaping the interpretation of domestic constitutional guarantees. The Vishaka Guidelines governed workplace sexual harassment in India for sixteen years until Parliament finally enacted the Sexual Harassment of Women at Workplace (Prevention, Prohibition and Redressal) Act, 2013, which codified and built upon them.
ప్రాథమిక హక్కులను రక్షించడానికి శాసనసభలో ఖాళీని న్యాయవ్యవస్థ పూరించడానికి, దేశీయ రాజ్యాంగ హామీల వ్యాఖ్యానాన్ని అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు రూపొందించడానికి Vishaka v. State of Rajasthan ఒక మైలురాయి ఉదాహరణ. పార్లమెంట్ చివరకు లైంగిక వేధింపుల (నివారణ, నిషేధం, పరిష్కారం) చట్టం, 2013ను రూపొందించి, వీటిని క్రోడీకరించి, విస్తరించే వరకు, విశాఖ గైడ్లైన్స్ పదహారేళ్లపాటు భారతదేశంలో పని ప్రదేశ లైంగిక వేధింపులను నియంత్రించాయి.
No comments:
Post a Comment