Settled, once and for all, that a daughter becomes a coparcener in Mitakshara joint family property by birth — regardless of whether her father was alive on the date the 2005 Amendment came into force.
మితాక్షర ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తిలో కుమార్తె పుట్టుకతోనే సహపత్రి అవుతుందని, 2005 సవరణ చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన తేదీన ఆమె తండ్రి బతికి ఉన్నారా లేదా అనేదానితో సంబంధం లేకుండా, ఈ తీర్పు తుదిగా నిర్ధారించింది.
| Court | Supreme Court of India |
|---|---|
| Bench | Arun Mishra, S. Abdul Nazeer and M.R. Shah, JJ. |
| Year | 2020 — (2020) 9 SCC 1 |
| Cited in | 1. Introduction to the Hindu Succession Act, 1956 and the 2005 Amendment; 8. The 2005 Amendment — Daughters as Coparceners |
FACTS
Dev Dutt Sharma, a coparcener in a Mitakshara joint Hindu family, died in 1999, survived by his widow, three sons (including Rakesh Sharma) and two daughters (including Vineeta Sharma). One of the sons filed a suit for partition of the joint family properties in 2002. Since the father had died in 1999 and the suit was filed in 2002 — both years before the Hindu Succession (Amendment) Act, 2005 came into force on 9 September 2005 — the suit was still pending on that date. The daughters claimed an equal coparcenary share under the newly amended Section 6, on the footing that the amendment operated retroactively. The other family members resisted this, arguing that because the father — the coparcener through whom the daughters traced their claim — was already dead before 9 September 2005, Section 6 as amended could not confer coparcenary status on the daughters at all.
దేవ్ దత్ శర్మ, ఒక మితాక్షర ఉమ్మడి హిందూ కుటుంబంలో సహపత్రి, 1999లో మరణించాడు, తన వితంతువు, ముగ్గురు కుమారులు (రాకేష్ శర్మతో సహా), ఇద్దరు కుమార్తెలు (వినీత శర్మతో సహా) బతికి ఉన్నారు. కుమారుల్లో ఒకరు 2002లో ఉమ్మడి కుటుంబ ఆస్తుల విభజన కోసం దావా దాఖలు చేశాడు. తండ్రి 1999లో మరణించాడు, దావా 2002లో దాఖలైంది — రెండూ 2005 సెప్టెంబర్ 9న అమల్లోకి వచ్చిన హిందూ వారసత్వ (సవరణ) చట్టం, 2005కు ముందటివే — కాబట్టి ఆ తేదీన దావా ఇంకా పెండింగ్లో ఉంది. సవరించిన సెక్షన్ 6 కింద తమకు సమానమైన సహపత్రిక వాటా ఉందని కుమార్తెలు క్లెయిమ్ చేశారు, సవరణ చట్టం రెట్రోయాక్టివ్గా పనిచేస్తుందనే ఆధారంతో. దీన్ని కుటుంబంలోని మిగిలినవారు వ్యతిరేకించారు, కుమార్తెలు తమ క్లెయిమ్ను ఎవరి ద్వారా చేస్తున్నారో ఆ సహపత్రి తండ్రి 2005 సెప్టెంబర్ 9కి ముందే మరణించాడు కాబట్టి, సవరించిన సెక్షన్ 6 కుమార్తెలకు సహపత్రిక హోదాను అస్సలు ఇవ్వదని వాదించారు.
ISSUES
- Whether a daughter can claim coparcenary status under the amended Section 6 only if the father through whom she claims was alive on 9 September 2005.కుమార్తె తాను క్లెయిమ్ చేసే తండ్రి 2005 సెప్టెంబర్ 9న బతికి ఉంటేనే సవరించిన సెక్షన్ 6 కింద సహపత్రిక హోదాను క్లెయిమ్ చేయగలదా.
- What actually qualifies as a "partition" under the saving clause in Section 6(5), so as to exclude the daughter's claim.కుమార్తె క్లెయిమ్ను మినహాయించడానికి, సెక్షన్ 6(5) రక్షణ నిబంధన కింద వాస్తవంగా "విభజన"గా ఏది అర్హత పొందుతుంది.
- Whether the amendment applies to a partition suit that was filed before 2005 but remained pending when the amendment came into force.2005కు ముందు దాఖలైన కానీ సవరణ చట్టం అమల్లోకి వచ్చినప్పుడు ఇంకా పెండింగ్లో ఉన్న విభజన దావాకు ఈ సవరణ చట్టం వర్తిస్తుందా.
ANALYSIS
- The Bench examined the 2005 Amendment's object — removing gender discrimination in the Mitakshara coparcenary system — and held that reading in a requirement that the father-coparcener must survive to the date of the amendment would substantially defeat that very purpose.2005 సవరణ చట్టం లక్ష్యాన్ని బెంచ్ పరిశీలించింది — మితాక్షర సహపత్రిక వ్యవస్థలో లింగ వివక్షను తొలగించడం — తండ్రి-సహపత్రి సవరణ చట్టం తేదీ వరకు జీవించి ఉండాలనే అవసరాన్ని చదవడం ఆ లక్ష్యాన్నే గణనీయంగా విఫలం చేస్తుందని తీర్పు ఇచ్చింది.
- It relied on the "unobstructed heritage" principle already applicable to a son's birthright — a right that arises by birth cannot logically be made conditional on the survival of the person through whom it is traced, since that person's own coparcenary interest existed independently of the claimant's birth.కుమారుని జన్మహక్కుకు ఇప్పటికే వర్తించే "అనవరోధిత వారసత్వం" సూత్రంపై ఇది ఆధారపడింది — పుట్టుకతోనే వచ్చే హక్కును, ఎవరి ద్వారా దాన్ని క్లెయిమ్ చేస్తున్నారో ఆ వ్యక్తి బతికి ఉండటంపై షరతుగా చేయడం తార్కికంగా సాధ్యం కాదు, ఎందుకంటే ఆ వ్యక్తి సొంత సహపత్రిక హక్కు క్లెయిమ్ చేసేవారి పుట్టుకతో సంబంధం లేకుండా ఇప్పటికే ఉంది.
- The Bench reviewed Prakash v. Phulavati (2015), which had required the father to be alive on the date of the amendment, and Danamma @ Suman Surpur v. Amar (2018), which had allowed a daughter's claim despite her father's earlier death without expressly overruling Phulavati — and held that Phulavati's "living coparcener" requirement could not be sustained.తండ్రి సవరణ చట్టం తేదీన బతికి ఉండాలని అవసరం చేసిన Prakash v. Phulavati (2015)ను, తండ్రి ముందే మరణించినప్పటికీ Phulavati తీర్పును స్పష్టంగా కొట్టివేయకుండానే కుమార్తె క్లెయిమ్ను అనుమతించిన Danamma @ Suman Surpur v. Amar (2018)ను బెంచ్ సమీక్షించింది — Phulavati యొక్క "జీవించి ఉన్న సహపత్రి" అవసరాన్ని కొనసాగించలేమని తీర్పు ఇచ్చింది.
- On what counts as a "partition" under Section 6(5), the Court held that allowing an oral or informally documented partition to defeat the daughter's statutory right would let families circumvent the reform simply by asserting a convenient, undocumented arrangement — so only a registered instrument of partition or a final court decree, predating 20 December 2004, could qualify.సెక్షన్ 6(5) కింద "విభజన"గా ఏది లెక్కించబడుతుందనే దానిపై, మౌఖిక లేదా అనధికారికంగా నమోదు చేసిన విభజనను కుమార్తె చట్టబద్ధ హక్కును ఓడించనివ్వడం, కుటుంబాలు ఒక అనుకూలమైన, డాక్యుమెంట్ లేని ఏర్పాటును క్లెయిమ్ చేయడం ద్వారా సంస్కరణను తప్పించుకోనివ్వడమేనని, కాబట్టి 2004 డిసెంబర్ 20కి ముందటి రిజిస్టర్డ్ విభజన పత్రం లేదా తుది కోర్టు డిక్రీ మాత్రమే అర్హత పొందుతాయని కోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.
JUDGEMENT
The Supreme Court held that Section 6, as amended in 2005, confers coparcenary status on a daughter by birth, in exactly the same manner as a son, and that this status does not depend on whether her father was alive on 9 September 2005. It overruled the "living coparcener" requirement laid down in Prakash v. Phulavati, and approved the ultimate outcome reached in Danamma. The Court further held that only a partition effected by a registered instrument or a final court decree before 20 December 2004 falls within the saving clause of Section 6(5) — an oral partition, however long acted upon by the family, does not qualify. Because the amendment operates retroactively rather than retrospectively, it applies to every partition suit still pending on the date the amendment came into force, regardless of when that suit was originally filed. Applying this reasoning to the facts, Vineeta Sharma and her sister were held entitled to be treated as coparceners with a share equal to that of their brothers, and the pending partition suit had to proceed on that footing.
2005లో సవరించిన సెక్షన్ 6, కుమారుడితో సమానంగానే కుమార్తెకు పుట్టుకతోనే సహపత్రిక హోదాను ఇస్తుందని, ఈ హోదా ఆమె తండ్రి 2005 సెప్టెంబర్ 9న బతికి ఉన్నారా లేదా అనేదానిపై ఆధారపడదని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. Prakash v. Phulavatiలో నిర్దేశించిన "జీవించి ఉన్న సహపత్రి" అవసరాన్ని ఇది కొట్టివేసింది, Danammaలో వచ్చిన తుది ఫలితాన్ని ఆమోదించింది. 2004 డిసెంబర్ 20కి ముందు రిజిస్టర్డ్ పత్రం లేదా తుది కోర్టు డిక్రీ ద్వారా జరిగిన విభజన మాత్రమే సెక్షన్ 6(5) రక్షణ నిబంధన పరిధిలోకి వస్తుందని — కుటుంబం ఎంతకాలం దాని ప్రకారం నడుచుకున్నప్పటికీ మౌఖిక విభజన అర్హత పొందదని కోర్టు మరింత తీర్పు ఇచ్చింది. సవరణ చట్టం రెట్రోస్పెక్టివ్గా కాకుండా రెట్రోయాక్టివ్గా పనిచేస్తుంది కాబట్టి, ఆ దావా మొదట ఎప్పుడు దాఖలైనా, సవరణ చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన తేదీన ఇంకా పెండింగ్లో ఉన్న ప్రతి విభజన దావాకూ ఇది వర్తిస్తుంది. ఈ వాదనను వాస్తవాలకు వర్తింపజేస్తే, వినీత శర్మ, ఆమె సోదరి తమ సోదరులతో సమానమైన వాటాతో సహపత్రులుగా పరిగణించబడాలని, పెండింగ్లో ఉన్న విభజన దావా ఈ ప్రాతిపదికనే కొనసాగాలని తీర్పు ఇచ్చారు.
CONCLUSION
Vineeta Sharma resolved a decade of conflicting High Court and Supreme Court rulings and secured genuine, birthright equality for Hindu daughters in coparcenary property, irrespective of when their father died. By insisting on formal, registered or judicially recorded proof of any pre-2005 partition, it also closed off the most obvious route families might otherwise have used to defeat the reform through informal, undocumented arrangements — making the case as significant for its procedural holding on "partition" as for its central ruling on birthright coparcenary status.
Vineeta Sharma ఒక దశాబ్దం పాటు కొనసాగిన హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు వైరుధ్య తీర్పులను పరిష్కరించింది, తండ్రి ఎప్పుడు మరణించినా, సహపత్రిక ఆస్తిలో హిందూ కుమార్తెలకు నిజమైన, జన్మహక్కు సమానత్వాన్ని నిర్ధారించింది. 2005కు ముందటి ఏదైనా విభజనకు లాంఛనప్రాయ, రిజిస్టర్డ్ లేదా న్యాయపరంగా నమోదైన రుజువును పట్టుబట్టడం ద్వారా, అనధికారిక, డాక్యుమెంట్ లేని ఏర్పాట్ల ద్వారా కుటుంబాలు సంస్కరణను ఓడించడానికి ఉపయోగించే స్పష్టమైన మార్గాన్ని కూడా ఇది మూసివేసింది — జన్మహక్కు సహపత్రిక హోదాపై దాని ప్రధాన తీర్పుకు ఎంత ప్రాధాన్యత ఉందో, "విభజన"పై దాని ప్రక్రియాపరమైన తీర్పుకు కూడా అంతే ప్రాధాన్యత ఉంది.
No comments:
Post a Comment